Notariat huquqi — yakuniy nazorat savollariga javoblar

Notariat huquqi — yakuniy nazorat savollariga javoblar

---

I BLOK. Auditoriya mashg‘ulotlari bo‘yicha savollar

1. Notarial faoliyatning umumiy qoidalari va tashkiliy asoslardan farqi

Notarial faoliyatning umumiy qoidalari notarial harakatlarni amalga oshirish prinsiplari, tartibi, maxfiylik, qonuniylik, mustaqillik va hujjatlarning ishonchliligini belgilaydi. Tashkiliy asoslar esa notarius maqomi, notarial idora, notarial okrug, litsenziya, Notarial palata, moliyalashtirish va nazorat masalalarini qamrab oladi. Ya’ni umumiy qoidalar — faoliyat mazmuni, tashkiliy asoslar — tizimning tuzilishi.

2. Notariat qonunchiligi, rivojlanishi va islohotlar

Notariat qonunchiligi “Notariat to‘g‘risida”gi Qonun, Fuqarolik kodeksi, Oila kodeksi, meros, bitimlar, davlat boji va notarial harakatlar tartibiga oid hujjatlardan iborat. So‘nggi islohotlar xususiy notariatni rivojlantirish, elektron tizim, videokonferensaloqa, tezkor xizmat, ochiqlik va ortiqcha byurokratiyani kamaytirishga qaratilgan.

3. Notarius tomonidan faktlarni tasdiqlash

Notarius ayrim yuridik ahamiyatga ega faktlarni tasdiqlaydi: fuqaroning tirikligi, muayyan joyda ekanligi, fotosuratdagi shaxs aynan shu fuqaro ekanligi, hujjat taqdim etilgan vaqt, yuridik shaxs organi qaror qabul qilganligi. Bu faktlar keyinchalik huquqiy munosabatlarda isbot vositasi bo‘ladi.

4. Mol-mulkni boshqa shaxsga o‘tkazishni taqiqlash va taqiqni bekor qilish

Notarius qonunda belgilangan hollarda mol-mulkni boshqa shaxsga o‘tkazishga taqiq qo‘yadi. Masalan, qarz, garov, meros yoki sud bilan bog‘liq holatlarda mulkni sotish cheklanishi mumkin. Asoslar tugasa, qarz to‘lansa yoki vakolatli organ qarori bo‘lsa, taqiq bekor qilinadi.

5. Notariusning mustaqilligi prinsipi

Notarius notarial harakatlarni amalga oshirishda qonunga bo‘ysunadi va boshqa shaxslar, tashkilotlar yoki mansabdorlarning noqonuniy ta’siridan mustaqil bo‘ladi. Mustaqillik notarial hujjatlarning xolisligi, ishonchliligi va qonuniyligini ta’minlaydi.

6. Notarial harakatlar qaysi hujjatlar bilan tartibga solinadi

Notarial harakatlar Konstitutsiya, “Notariat to‘g‘risida”gi Qonun, Fuqarolik kodeksi, Oila kodeksi, merosga oid normalar, Adliya vazirligi yo‘riqnomalari, davlat boji to‘g‘risidagi normalar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinadi.

7. Hujjatda 7-savol yo‘q

Auditoriya savollari ro‘yxatida 6-savoldan keyin 8-savol kelgan. Shu sababli 7-savol matni hujjatda mavjud emas.

8. Notarial harakatlar maxfiyligi

Notarial sir — notarial harakat mazmuni, taraflar ma’lumotlari va hujjatlar haqidagi axborotni oshkor qilmaslik majburiyatidir. Notarius va idora xodimlari bu ma’lumotlarni faqat qonunda belgilangan shaxslarga va organlarga berishi mumkin.

9. Litsenziyani bekor qilish

Notarius litsenziyasi qonun buzilishi, litsenziya talablari bajarilmasligi, soxta hujjatlar, kasb odobi qo‘pol buzilishi, sud qarori yoki boshqa qonuniy asoslar mavjud bo‘lsa bekor qilinadi. Bekor qilish notarial faoliyatni davom ettirish huquqini tugatadi.

10. Voyaga yetmagan va muomalaga layoqatsiz shaxslar bitimlarda

Voyaga yetmaganlar va muomalaga layoqatsiz shaxslar bitimlarda qonuniy vakillari, ota-onasi, vasiy yoki homiy orqali qatnashadi. Ayrim bitimlar uchun vasiylik va homiylik organi roziligi talab qilinadi. Notarius shaxsning yoshi, vakolat, rozilik va manfaat buzilmasligini tekshiradi.

11. Qaysi bitimlarda vasiylik va homiylik roziligi kerak

Voyaga yetmagan yoki muomalaga layoqatsiz shaxsning mol-mulkini sotish, hadya qilish, garovga qo‘yish, almashtirish, ijaraga berish, ulushdan voz kechish yoki uning mulkiy huquqlarini kamaytiruvchi bitimlarda vasiylik va homiylik organi roziligi talab qilinadi.

12. Notariat huquqi fani tushunchasi va vazifalari

Notariat huquqi — notarial faoliyatni, notarius maqomini, notarial harakatlar tartibini va notarial hujjatlarning huquqiy kuchini o‘rganuvchi fan. Vazifasi — fuqarolik muomalasida huquqlarni himoya qilish, nizolarning oldini olish va huquqiy ishonchlilikni ta’minlashni o‘rganish.

13. Ko‘chmas mulk bitimlarida notarius nimalarni tekshiradi

Notarius mulk huquqi hujjatlari, kadastr ma’lumotlari, mulkka taqiq yoki garov bor-yo‘qligi, taraflarning shaxsi va layoqati, er-xotin roziligi, qarzdorliklar, vasiylik roziligi, bitim narxi va qonuniyligini tekshiradi. Bitim mazmuni taraflarga tushuntiriladi.

14. Kar yoki soqov shaxs murojaat qilsa

Notarius bunday shaxsga notarial harakatni bajarib beradi, lekin uning irodasi to‘g‘ri ifodalanganini ta’minlashi kerak. Zarur bo‘lsa, surdo-tarjimon yoki ishonchli muloqot vositasi jalb qilinadi. Notarial harakat faqat shaxsning xohishi va mazmunni tushungani aniqlansa bajariladi.

15. Notarial tasdiqlangan hujjat dublikatini berish

Dublikat asl hujjat yo‘qolgan yoki yaroqsiz bo‘lganda, notarial idora arxividagi nusxa asosida beriladi. Uni hujjat taraflari, ularning vorislari yoki vakillari so‘rashi mumkin. Dublikat asl hujjat kuchiga ega bo‘ladi.

16. Ishonchnoma va vasiyatnoma umumiy qoidalari farqi

Ishonchnoma vakilga boshqa shaxs nomidan harakat qilish huquqini beradi va vakolatga asoslanadi. Vasiyatnoma esa shaxsning vafotidan keyin mol-mulk taqdirini belgilaydi. Ishonchnoma tiriklikda amal qiladi, vasiyatnoma esa meros ochilgandan keyin huquqiy ahamiyat kasb etadi.

17. Ishonchnoma turlari va tasdiqlash tartibi

Ishonchnomalar umumiy, maxsus va bir martalik bo‘ladi. Notarius ishonch bildiruvchi shaxsni, muomala layoqatini, vakolat mazmunini va muddatini tekshiradi. Masalan, avtomobil sotish uchun maxsus ishonchnoma, bankdan pul olish uchun bir martalik ishonchnoma berilishi mumkin.

18. Qaysi hollarda notarius notarial harakatni rad etadi

Notarius harakat qonunga zid bo‘lsa, shaxs layoqatsiz bo‘lsa, hujjatlar talabga javob bermasa, vakolat yetarli bo‘lmasa, bitim aldov yoki majburlashga o‘xshasa, hujjat soxta bo‘lsa yoki harakat boshqa organga tegishli bo‘lsa rad etadi.

19. Ishonchnomani haqiqiy emas deb topish asoslari

Ishonchnoma soxta bo‘lsa, shaxs layoqatsiz bo‘lsa, majburlash, aldash yoki adashish bilan berilgan bo‘lsa, vakolat qonunga zid bo‘lsa yoki shakl talablariga rioya qilinmasa haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

20. Hujjat nusxasini tasdiqlashdan bosh tortish hollari

Asl hujjat shubhali, o‘chirilgan, tuzatilgan, yirtilgan, o‘qib bo‘lmaydigan, qonunga zid yoki tasdiqlash taqiqlangan bo‘lsa, notarius nusxani tasdiqlamaydi. Shuningdek, hujjatning haqiqiyligi shubha tug‘dirsa ham rad etiladi.

21. Qarzdordan pul undirish yoki mol-mulk talab qilish

Notarius nizosiz talablar bo‘yicha ijro xati yozadi. Bunda qarz yoki majburiyat aniq, hujjatlar bilan tasdiqlangan va qarzdor tomonidan nizolanmaydigan bo‘lishi kerak. Ijro xati majburiy ijro uchun asos bo‘ladi.

22. Meros mol-mulkni qo‘riqlash chorasini to‘xtatish

Meros mol-mulk qo‘riqlanishi merosxo‘rlar mulkni qabul qilganda, guvohnoma berilganda, qo‘riqlash zarurati tugaganda yoki belgilangan muddat o‘tganda to‘xtatiladi. Notarius bu haqda tegishli hujjat rasmiylashtiradi.

23. Notarius qachon mediator vazifasini bajaradi

Notarius taraflar roziligi bilan fuqarolik-huquqiy, oilaviy va tadbirkorlik xarakteridagi nizolarda mediator sifatida qatnashishi mumkin. U taraflarga kelishuvga erishishda yordam beradi, lekin taraflar o‘rniga qaror chiqarmaydi.

24. Mediatsiya ishtirokchilari

Mediatsiya ishtirokchilari taraflar, mediator, taraflarning vakillari, zarur hollarda mutaxassislar yoki tarjimonlardir. Asosiy shaxslar — nizolashayotgan taraflar va mediator.

25. Notarius qaysi nizolar bo‘yicha mediativ kelishuvni tasdiqlaydi

Notarius qonunga zid bo‘lmagan, taraflar erkin irodasi bilan tuzilgan va fuqarolik, oilaviy, meros, mulkiy yoki tadbirkorlik munosabatlariga oid mediativ kelishuvlarni tasdiqlashi mumkin. Kelishuv uchinchi shaxs huquqlarini buzmasligi kerak.

26. Mediativ kelishuv necha nusxada tuziladi

Mediativ kelishuv odatda taraflar soniga va notariusda saqlanadigan nusxaga qarab tuziladi. Amaliyotda har bir tarafga bittadan va notarial ish uchun bittadan nusxa tayyorlanadi.

27. Mediatsiyada taraflar kimlar

Mediatsiyada taraflar — nizo yuzasidan o‘z manfaatini himoya qilayotgan jismoniy yoki yuridik shaxslardir. Ular kelishuv shartlarini mustaqil belgilaydi.

28. Nikoh shartnomasi qaysi mol-mulklar uchun tuziladi

Nikoh shartnomasi er-xotinning mavjud va kelajakdagi mol-mulki, daromadlari, qarzlari, ulushlari, mulkni boshqarish va taqsimlash tartibi bo‘yicha tuziladi. U shaxsiy nomulkiy munosabatlarni tartibga solmaydi.

29. Nikoh shartnomasini o‘zgartirish yoki bekor qilish

Nikoh shartnomasi taraflarning o‘zaro roziligi bilan notarial tartibda o‘zgartiriladi yoki bekor qilinadi. Nizo bo‘lsa, sud tartibida hal qilinadi. Shartnoma qonunga, axloqqa yoki taraflardan birini og‘ir ahvolga solmasligi kerak.

30. Aliment to‘lash kelishuvi shakli

Aliment to‘lash to‘g‘risidagi kelishuv yozma shaklda tuziladi va notarial tasdiqlanishi shart. Notarial tasdiqlangan aliment kelishuvi ijro hujjati kuchiga ega bo‘ladi.

31. Vasiyatnomalarni notarial rasmiylashtirish asoslari

Vasiyatnoma meros qoldiruvchining vafotidan keyin mol-mulk taqdirini belgilovchi bir tomonlama bitimdir. Notarius vasiyat qiluvchining shaxsini, layoqatini, erkin irodasini tekshiradi va vasiyatnomani qonuniy shaklda rasmiylashtiradi.

32. Vasiyatnomani imzolash tartibi

Vasiyatnomani vasiyat qiluvchi shaxsan imzolaydi. Agar imzolay olmasa, uning iltimosiga ko‘ra boshqa shaxs imzolashi mumkin, lekin sabab ko‘rsatiladi va notarius tasdiqlaydi. Vasiyat mazmuni vasiyat qiluvchiga tushunarli bo‘lishi shart.

33. Maxfiy vasiyatnoma

Maxfiy vasiyatnoma vasiyat qiluvchi tomonidan yopiq holda taqdim etiladi. Notarius uning mazmunini bilmasdan, qonuniy tartibda qabul qiladi va saqlaydi. Bunda guvohlar va rasmiy tartib talablariga rioya qilinadi.

34. Vasiyatnomani o‘zgartirish yoki bekor qilish

Vasiyat qiluvchi istalgan vaqtda vasiyatnomani o‘zgartirishi yoki bekor qilishi mumkin. Yangi vasiyatnoma oldingisiga zid bo‘lsa, yangi vasiyat ustun bo‘ladi. Notarius bu harakatni qonuniy tartibda rasmiylashtiradi.

35. Dengiz protestlari haqidagi ariza

Dengiz protesti kema kapitani tomonidan dengiz safarida yuz bergan favqulodda holatlar, zarar, yuk yo‘qolishi yoki avariya sabablarini hujjatlashtirish uchun beriladi. Notarius arizani qabul qilib, protest dalolatnomasini rasmiylashtiradi.

36. Fakt tushunchasi va notarial tasdiqlash zarurati

Fakt — yuridik oqibat tug‘diradigan hayotiy holat. Notarial tasdiqlash faktni ishonchli hujjatga aylantiradi. Masalan, fuqaroning tirikligi, joyda ekanligi yoki hujjat taqdim etilgan vaqt keyinchalik huquqni isbotlashda kerak bo‘ladi.

37. Fuqaroning tirik ekanligi faktini tasdiqlash

Notarius fuqaroning shaxsan kelgani, shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari va tirikligini bevosita ko‘rib aniqlaydi. Keyin bu haqda guvohnoma beradi. Voyaga yetmaganlar uchun qonuniy vakil ishtiroki talab qilinadi.

38. Fuqaroning muayyan joyda ekanligini tasdiqlash

Notarius fuqaro aniq joyda ekanini bevosita ko‘rib, uning shaxsini aniqlaydi va bu faktni guvohnoma bilan tasdiqlaydi. Zarur hollarda notarial harakat idoradan tashqarida ham bajarilishi mumkin.

39. Yuridik shaxs rahbar organi qaror qabul qilganligi faktini tasdiqlash

Notarius yig‘ilish o‘tkazilganini, qatnashchilar vakolatini, kvorumni, ovoz berish natijalarini va qaror qabul qilinganini tasdiqlashi mumkin. Bu korporativ qarorlarning ishonchliligini oshiradi.

40. Fotosuratdagi shaxs aynan fuqaro ekanligini tasdiqlash

Notarius fuqaroning shaxsini aniqlaydi va fotosuratda aks etgan shaxs shu fuqaro ekanini tasdiqlaydi. Bu harakat chet el, ta’lim, migratsiya yoki boshqa hujjatlar uchun kerak bo‘lishi mumkin.

41. Hujjat taqdim etilgan vaqtni tasdiqlash

Notarius hujjat yoki mualliflik huquqi obyekti unga qachon taqdim etilganini tasdiqlaydi. Bu mualliflik, ustuvorlik, dalil yoki muddat masalalarida muhim isbot vositasi bo‘ladi.

42. Nizosiz talablar bo‘yicha ijro xati

Ijro xati nizosiz talablar bo‘yicha qarzdorning pul mablag‘i yoki mol-mulkiga majburiy undiruv qaratish uchun beriladi. Talab hujjatlar bilan aniq tasdiqlangan bo‘lishi kerak.

43. Notarius ijro xati beradigan talablar

Ijro xati odatda notarial tasdiqlangan bitimlar, qarz majburiyatlari, ijara, kredit, aliment kelishuvi yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa nizosiz talablar bo‘yicha beriladi.

44. Ijro xati berish shartlari

Shartlar: talab nizosiz bo‘lishi, qarzdorlik hujjatlar bilan tasdiqlanishi, muddat o‘tmagan bo‘lishi, majburiyat bajarilmagan bo‘lishi va qonunda ijro xati berishga ruxsat mavjud bo‘lishi kerak.

45. Veksel protesti, dengiz protesti va hujjatlarni topshirish

Notarius veksel bo‘yicha to‘lov yoki aksept bajarilmaganini protest qiladi, dengiz protestini rasmiylashtiradi, shuningdek ariza va hujjatlarni boshqa shaxslarga topshirish faktini tasdiqlaydi. Bu harakatlar huquqiy dalil yaratadi.

46. Nusxa, ko‘chirma va tarjimani shahodatlash

Notarius hujjat nusxasi yoki ko‘chirmasi aslga to‘g‘riligini tasdiqlaydi. Tarjima to‘g‘riligi tarjimon malakasi yoki notariusning tilni bilishi asosida shahodatlanadi. Shubhali yoki qonunga zid hujjatlar tasdiqlanmaydi.

47. Fuqaroning muayyan joyda ekanlik fakti

Notarius fuqaroning shaxsan aniq joyda ekanini aniqlab, shaxsini tekshiradi va guvohnoma beradi. Bu fakt sud, konsullik yoki boshqa organlar uchun dalil bo‘lishi mumkin.

48. Meros nima va notarius uchun ahamiyati

Meros — vafot etgan shaxsning mol-mulki, huquq va majburiyatlarining merosxo‘rlarga o‘tishidir. Notarius uchun muhim jihatlar: meros ochilgan joy, merosxo‘rlar doirasi, vasiyatnoma borligi, mulk tarkibi va merosni qabul qilish muddati.

49. Voyaga yetmagan shaxsning muayyan joyda ekanligi

Bu fakt voyaga yetmagan shaxsning qonuniy vakili ishtirokida tasdiqlanadi. Notarius bolaning shaxsini, vakil hujjatlarini va muayyan joyda ekanligini aniqlab guvohnoma beradi.

50. Meros ochilishi

Meros fuqaro vafot etgan paytda ochiladi. Meros ochilgan joy odatda meros qoldiruvchining oxirgi yashash joyidir. Notarius meros ishini shu asosda yuritadi.

51. Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimiga ma’lumot kiritish

Notarius notarial harakatlar, hujjatlar, taraflar, taqiqlar, ishonchnomalar va boshqa ma’lumotlarni “Notarius” yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritadi. Bu soxtalashtirish va takroriy harakatlarning oldini oladi.

52. Merosni notarial rasmiylashtirish

Notarius meros ishini ochadi, merosxo‘rlarni aniqlaydi, vasiyatnoma bor-yo‘qligini tekshiradi, mol-mulk hujjatlarini yig‘adi, muddatlarni nazorat qiladi va merosga bo‘lgan huquq to‘g‘risida guvohnoma beradi.

53. Voyaga yetmagan shaxsning tirik ekanligi

Notarius voyaga yetmagan shaxsning tirik ekanligini uning qonuniy vakili ishtirokida tasdiqlaydi. Shaxsni aniqlash hujjatlari va vakillik hujjatlari tekshiriladi.

54. Chet el huquqi normalarining qo‘llanilishi

Chet el elementi mavjud bo‘lsa, notarius kollizion normalarga ko‘ra qaysi davlat huquqi qo‘llanishini aniqlaydi. Chet el huquqi O‘zbekiston qonunlari va ommaviy tartibiga zid bo‘lmasligi kerak.

55. Fuqarolarning tirik ekanligi fakti

Fuqaro shaxsan notariusga keladi, shaxsi aniqlanadi va tirik ekanligi tasdiqlanadi. Notarius bu haqda guvohnoma beradi.

56. Merosxo‘rlarni kim va qanday xabardor qiladi

Notarius meros ochilganligi haqida ma’lum merosxo‘rlarni xabardor qiladi. Agar merosxo‘rlar noma’lum bo‘lsa, ommaviy axborot vositalari yoki boshqa qonuniy usullar orqali chaqirishi mumkin.

57. Voyaga yetmagan shaxsning tirik ekanligi

Bu savol 53-savol bilan bir xil. Javob: qonuniy vakil ishtirokida shaxs va hujjatlar tekshiriladi, notarius guvohnoma beradi.

58. Merosga bo‘lgan huquq guvohnomasi kim tomonidan beriladi

Merosga bo‘lgan huquq to‘g‘risidagi guvohnoma meros ochilgan joydagi notarius tomonidan beriladi. U merosxo‘rning mulkka bo‘lgan huquqini rasmiy tasdiqlaydi.

59. Notarius OAV orqali merosxo‘rlarni chaqirishi mumkinmi

Ha, merosxo‘rlar noma’lum yoki ularni topish qiyin bo‘lsa, notarius ommaviy axborot vositalari orqali merosxo‘rlarni chaqirishi mumkin.

60. Apostil va konsullik qonuniylashtirish

O‘zbekistonda rasmiylashtirilgan notarial hujjat chet elda ishlatilishi uchun apostil qo‘yilishi yoki konsullik qonuniylashtirilishi mumkin. Apostil soddalashtirilgan tasdiqdir; konsullik qonuniylashtirish esa apostil qo‘llanilmaydigan davlatlar uchun ishlatiladi.

61. Notarius fuqaroning tirikligini qanday tasdiqlaydi

Fuqaro notarius oldiga keladi, shaxsi aniqlanadi, tirikligi bevosita tasdiqlanadi va guvohnoma rasmiylashtiriladi. Bu 37- va 55-savollar mazmuniga teng.

62. Hujjatlardagi imzoning haqiqiyligini shahodatlash

Notarius shaxsni aniqlaydi va imzo shu shaxs tomonidan qo‘yilganini tasdiqlaydi. Notarius hujjat mazmuni uchun emas, imzo egasining shaxsi va imzo qo‘yganligi uchun shahodat beradi.

63. Notarial amaliyotda kolliziya normalari

Kolliziya normalari chet el elementi bo‘lgan bitim yoki hujjatda qaysi davlat qonuni qo‘llanishini belgilaydi. Masalan, mol-mulk joylashgan davlat qonuni yoki shaxsning fuqaroligi/yashash joyi qonuni qo‘llanishi mumkin.

64. Kolliziya normalari bitim yaxlitligini qanday saqlaydi

Kolliziya normalari bitimga tegishli huquqni aniqlab, hujjatning xalqaro miqyosda tan olinishi va nizolarning oldini olishga yordam beradi. Bu notarial bitimni huquqiy noaniqlikdan himoya qiladi.

65. Notarial harakat tushunchasi

Notarial harakat — notarius yoki vakolatli shaxs tomonidan huquqlarni tasdiqlash, faktlarni shahodatlash, hujjatlarga ishonchli kuch berish yoki nizosiz talablarni ijroga qaratish bo‘yicha amalga oshiriladigan rasmiy harakatdir.

66. Ijro xatlarini berish tartibi

Talabgor notariusga ariza va qarzdorlikni tasdiqlovchi hujjatlarni beradi. Notarius talabning nizosizligini, muddatini va hujjat asoslarini tekshiradi. Shartlar mavjud bo‘lsa, ijro xati rasmiylashtiriladi.

67. Fuqaroning muayyan joyda ekanligini tasdiqlash

Notarius fuqaroning shaxsi va muayyan joyda ekanligini bevosita aniqlaydi. Keyin bu fakt haqida guvohnoma beradi. Zarur hollarda notarial harakat idoradan tashqarida bajariladi.

68. Ijro xatlarini berish tartibi

Bu savol 66-savol bilan bir xil. Javob: ariza, asoslovchi hujjatlar, nizosizlik, muddat va qarzdorlik tekshirilib, ijro xati beriladi.

69. Huquqiy tusdagi harakatlar

Huquqiy tusdagi harakatlar — notarial harakat bilan bevosita bog‘liq, huquqiy oqibatga ega bo‘lgan tushuntirish, hujjat tayyorlash, loyihani tekshirish, huquq va majburiyatlarni izohlash kabi harakatlardir.

70. Texnik tusdagi harakatlar

Texnik tusdagi harakatlar — hujjatni ko‘chirish, chop etish, nusxa olish, skaner qilish, tizimga kiritish, arxivlash kabi notarial harakatga yordam beruvchi xizmatlardir. Ular mustaqil huquqiy qaror emas.

71. Notarius bo‘lish uchun nomzod talablari

Nomzod yuridik ma’lumotga, zarur ish stajiga, malaka imtihonidan o‘tganlikka, stajirovkaga, muomala layoqatiga va qonunda belgilangan boshqa talablarga ega bo‘lishi kerak. U halol va kasb odobiga mos bo‘lishi lozim.

72. Notarius stajyori

Stajyor — notariuslikka tayyorlanayotgan shaxs. U notarial idorada amaliyot o‘taydi, hujjatlar tayyorlash va ish yuritishni o‘rganadi, lekin mustaqil notarial harakatlarni amalga oshirmaydi.

73. Malaka komissiyalari

Malaka komissiyalari notariuslikka nomzodlarning bilim, ko‘nikma va kasbiy tayyorgarligini baholaydi. Ular imtihon o‘tkazadi, stajirovka natijalarini ko‘rib chiqadi va malaka masalalarini hal qiladi.

74. Notarius faoliyatidagi cheklovlar

Notarius tadbirkorlik bilan shug‘ullanishi, vositachilik qilishi, taraflardan birining manfaatini noqonuniy qo‘llab-quvvatlashi, notarial sirni oshkor qilishi yoki manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘yishi mumkin emas.

75. Xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notarius

Xususiy notarius davlat nomidan notarial harakatlarni amalga oshiradi, lekin faoliyatini xususiy amaliyot shaklida yuritadi. U Notarial palata a’zosi bo‘ladi, javobgarligi sug‘urtalanadi va qonuniy nazoratga bo‘ysunadi.

76. Notarius maqomi, tayinlash va ozod etish

Notarius maqomi litsenziya, malaka va lavozimga tayinlash orqali olinadi. Notarius qonunda belgilangan tartibda lavozimga tayinlanadi va intizomiy, litsenziyaviy yoki boshqa asoslar bilan lavozimdan ozod etilishi mumkin.

77. Litsenziyaning amal qilishini to‘xtatib turish

Litsenziya vaqtincha qonun buzilishi, tekshiruv, intizomiy holat, sog‘liq yoki faoliyatni vaqtincha bajarib bo‘lmaslik kabi asoslarda to‘xtatib turilishi mumkin. Bu davrda notarius notarial harakat qilmaydi.

78. Litsenziyaning amal qilishini tugatish

Litsenziya notariusning arizasi, vafoti, muomala layoqatini yo‘qotishi, qonuniy talablarni bajarmasligi, litsenziyaning bekor qilinishi yoki boshqa asoslar bilan tugatiladi.

79. Notarial okrug

Notarial okrug — notarius faoliyat yuritadigan hududiy doira. Notarius odatda o‘z notarial okrugi doirasida notarial harakatlarni amalga oshiradi.

80. Notariusning huquqlari

Notarius hujjatlar talab qilish, ma’lumot olish, huquqiy tushuntirish berish, hujjat loyihalarini tayyorlash, notarial harakatni rad etish yoki to‘xtatib turish, tizimlardan foydalanish huquqiga ega.

81. Notariusning majburiyatlari

Notarius qonunga rioya qilish, taraflarga huquqiy oqibatni tushuntirish, notarial sirni saqlash, xolis bo‘lish, hujjatlarni tekshirish, tizimga ma’lumot kiritish va arxivni yuritish majburiyatiga ega.

82. Notariusning javobgarligi

Notarius qonunni buzsa, intizomiy, fuqarolik-huquqiy, ma’muriy yoki jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin. Zarar yetkazilgan bo‘lsa, qoplash masalasi ham yuzaga keladi.

83. Xususiy notarius faoliyatini sug‘urta qilish

Xususiy notarius kasbiy javobgarligini sug‘urta qilishi kerak. Bu notarius xatosi natijasida zarar ko‘rgan shaxslarga kompensatsiya olish kafolatini oshiradi.

84. Notarial harakatlar uchun haq to‘lash

Notarial harakatlar uchun davlat boji, huquqiy va texnik xizmatlar haqi undiriladi. To‘lov miqdori qonunchilikda belgilangan stavkalar va tartibga muvofiq olinadi.

85. Notarial idora xodimlarining ijtimoiy ta’minoti

Notarial idora xodimlari mehnat qonunchiligi asosida ish haqi, ta’til, ijtimoiy sug‘urta, pensiya va boshqa kafolatlardan foydalanadi.

86. Notarial idoralarni moliyalashtirish

Davlat notarial idoralari belgilangan tartibda moliyalashtiriladi. Xususiy notariuslar esa o‘z faoliyatini notarial xizmatlardan tushadigan daromadlar hisobidan yuritadi.

87. Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi

“Notarius” tizimi notarial harakatlarni elektron hisobga olish, hujjatlar haqiqiyligini tekshirish, taqiqlar, ishonchnomalar, meros ishlari va boshqa ma’lumotlarni yuritish uchun xizmat qiladi.

88. Elektron murojaat

Elektron murojaat — fuqaro yoki yuridik shaxsning notariusga elektron shaklda ariza yoki so‘rov yuborishidir. U elektron tizim orqali qabul qilinadi va belgilangan tartibda ko‘rib chiqiladi.

89. Notarial palataning maqomi

Notarial palata xususiy amaliyot bilan shug‘ullanuvchi notariuslarni birlashtiruvchi professional tashkilotdir. U notariuslar faoliyatiga noqonuniy aralashmaydi, lekin kasbiy manfaat va odobni qo‘llab-quvvatlaydi.

90. Notarial palataning asosiy vazifalari

Vazifalari: notariuslar kasbiy manfaatlarini himoya qilish, malaka oshirish, kasb odobini ta’minlash, metodik yordam berish, fondlar tashkil etish va notariat rivojiga ko‘maklashish.

91. Notarial palata organlari va mansabdor shaxslari

Notarial palata organlariga konferensiya, boshqaruv, rais, taftish yoki nazorat organlari kiradi. Ularning vakolatlari palata ustavi va qonunchilik bilan belgilanadi.

92. Notarial palata huzuridagi fondlar